นักลงทุนมือใหม่ต้องรู้! ตลาดหลักทรัพย์คืออะไรและมีไว้เพื่ออะไร

ตลาดหลักทรัพย์คืออะไร? และนี่คือข้อมูลเบื้องต้นที่ทุกคนควรรู้

ก่อนที่จะเริ่มลงทุนกับการเล่นหุ้น สิ่งสำคัญคือ คุณต้องทำความเข้าใจก่อนว่าทำไมจึงต้องมีตลาดหลักทรัพย์หรือตลาดหุ้น และตลาดหุ้นมีไว้เพื่ออะไร

ตลาดหลักทรัพย์คืออะไร

ตลาดหลักทรัพย์หรือตลาดหุ้น คือพื้นที่สำหรับให้นักลงทุนสาธารณะ (คือประชาชนทั่วไปอย่างคุณและฉัน) ได้มีโอกาสทำการซื้อและขายหุ้นของบริษัท โดยทางบริษัทจะทำการลงรายการหุ้นผ่านทางตลาดหลักทรัพย์โดยตรงกระบวนการนี้เรียกว่า การเสนอขายหุ้นใหม่แก่ประชาชนทั่วไป หรือ IPO (Initail Public Offering) ก่อนเพื่อให้นักลงทุนสามารถซื้อหุ้นของบริษัทนั้นๆ ได้

ตัวอย่างเช่น Snapchat เริ่มดำเนินธุรกิจในปี 2011 ช่วงเวลานั้นหากไม่รู้จักกับผู้ก่อตั้งบริษัทโดยตรงหรือมีเงินถุงเงินถังจริงๆ ก็ไม่มีทางซื้อหุ้นของ Snapchat ได้ จนกระทั้งในเดือนมีนาคม ปี 2017 จึงมีการ IPO เพื่อเปิดโอกาสให้นักลงทุนที่มีบัญชีการค้าในตลาดหุ้นได้ทำการซื้อและขายหุ้นของ Snapchat

เราเรียกคนที่ทำการซื้อและขายหุ้นว่าอย่างไร

บุคคลที่ทำการซื้อหุ้นของบริษัทมหาชนจะถูกเรียกว่า หุ้นส่วนหรือผู้ถือหุ้น การเป็นผู้ถือหุ้นทำให้คุณมีสิทธิออกเสียงในการประชุมที่ทางบริษัทจัดขึ้นให้เข้าร่วมประชุมหารือร่วมกับคณะกรรมการฝ่าบริหารของบริษัทโดยมีเนื้อหาเกี่ยวการขออนุญัติด้านการลงทุนในการประกอบธุรกิจ

ในฐานะผู้ถือหุ้น ทำให้คุณมีสิทธิ์ได้รับเงินปันผล (หากถึงเวลา หรือเมื่อทางบริษัททำการแจกจ่ายผลกำไรให้ผู้ถือหุ้น)

หรือขายหุ้นในส่วนของตัวคุณเองออกไป การมีสิทธิ์ออกเสียงในการประชุมผู้ถือหุ้น ช่วยให้คุณได้ร่วมกำหนดแนวทางการเติบโตในอนาคตของบริษัท ในขณะที่การได้รับเงินปันผลและการขายหุ้นออกไปในราคาที่สูงกว่าตอนซื้อมา เป็นการทำกำไรที่คุณได้จากแนวโน้มการเติบโตของบริษัทในอนาคต

เพราะอะไรบริษัทจึงลงรายการหุ้นของตัวเองที่ตลาดหลักทรัพย์

คุณอาจสงสัยว่าจุดประสงค์ของการลงรายการหุ้นคืออะไร ทำไมบริษัททั้งหลายจึงต้องผ่านกระบวนการยุ่งยากในการแจกแจงรายละเอียดหุ้นที่ตลาดหลักทรัพย์ (เพราะเป็นขั้นตอนที่ยุ่งยากมาก IPO ก็เป็นกระบวนการที่ยาวนานใช้เวลาประมาณ ถึง 12 เดือน และแพงมากด้วย Facebook ต้องจ่ายค่าธรรมเนียมในการ IPO ถึง 183 ล้านเหรียญสหรัฐฯ)

1. เพื่อระดมทุน

เหตุผลหลักที่บริษัทจดทะเบียนจัดตั้งเป็นมหาชนเพราะต้องการระดมเงินทุนเพืือนำไปขยายธุรกิจหรือระดมทุนเพื่อชำระหนี้ การ IPO ยังช่วยทำกำไรให้บริษัทและยิ่งไปกว่านั้นยังเป็นการดึงความสนใจจากลูกค้าได้ทางหนึ่งด้วย

2. เพื่อขายหุ้นออกเปลี่ยนเป็นเงินสด

อีกสาเหตุที่ไม่ค่อยมีใครรู้ของการจัดตั้งบริษัทมหาชน คือ เพื่อให้ผู้ก่อตั้งและพนักงานที่มีหุ้นในบริษัทขายหุ้นเพื่อเอากำไรออกมาล่วงหน้า การเป็นเจ้าของหรือเป็นพนักงานของบริษัทเอกชน รายได้หลักที่คุณมีคือมาจากเงินเดือน แต่บริษัทอาจมีมูลค่าเป็นหลักล้าน ศักยภาพในการหาเงินจากบริษัทกลับถูกจำกัดอยู่แค่เท่าจำนวนเงินที่ได้รับในแต่ละเดือนเท่านั้น

การลงรายการหุ้นของบริษัทจะทำให้เจ้าของและพนักงานในบริษัทสามารถแบ่งขายหุ้นของตัวเองและเลือกรับเงินสดเป็นค่าตอบแทนได้ ตัวอย่างเช่น อูเบอร์มีมูลค่า ณ ปัจจุบันประมาณ ห้าหมื่นล้านเหรียญสหรัฐฯ หากคุณเป็นพนักงานของอูเบอร์และร่วมถือหุ้น 1% เมื่อขายหุ้นที่ถืออยู่นั้นในตลาดหลักทรัพย์จะทำเงินให้คุณได้ถึง 500 ล้านเหรียญสหรัฐฯ !!!

หากไม่มีการ IPO จะทำให้หานักลงทุนมาซื้อหุ้นของเราได้ยากมาก (เพราะคนที่จะมีเงินถึง 500 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ได้คงมีไม่มากนัก) และราคาค่าตอบแทนจากการขายหุ้นอาจได้ต่ำมาก

ลำดับสุดท้าย

ถึงตอนนี้เราก็รู้แล้วว่าตลาดหลักทรัพย์คืออะไร เราทำเงินจากตลาดหลักทรัยพ์ได้อย่างไร (จากเงินปันผล, ซื้อหุ้นในราคาต่ำ และขายออกในราคาที่สูงขึ้น) และเพราะอะไรบริษัทต่างๆ จึงเลือกการลงรายการหุ้นที่ตลาดหลักทรัพย์ ลำดับสุดท้ายคือทำไมผู้คนอย่างคุณและฉันจึงอยากลงทุนในตลาดหลักทรัพย์

ในโลกนี้มีช่องทางการลงทุนที่มากมายหลากหลายแบบทั้งอสังหาริมทรัพย์, พันธบัตร, บิทคอย, ทำธุรกิจส่วนตัว ฯลฯ แต่ทำไมต้องเล่นหุ้น? คำถามนี้น่าสนใจจนสมควรต้องมีพื้นที่ให้ตอบคำถามเกี่ยวกับเรื่องนี้ล้วนๆ และเป็นสิ่งที่ฉันจะนำมาเล่าให้ฟังในคราวหน้า

นักลงทุนมือใหม่ต้องรู้! ตลาดหลักทรัพย์คืออะไรและมีไว้เพื่ออะไร